Zoëlho, op naar een bewuste levensstijl.

L-Glutamine

 

          Top

 

GLN

 

Laterale keten R = amide

 

L-Glutamine is het meest voorkomend AZ : ongeveer 50 à 60% van de totale vrije AZ voorraad in het organisme bestaat uit glutamine.

 

L-Glutamine (Gln) is een niet essentieel aminozuur, maar behoort tot de 20 aminozuren waarmede de genetische code is opgebouwd ; het kan in het organisme ook aangemaakt worden uit glutaminezuur (Glu of glutamaat), valine en isoleucine (door transaminering). Glutamine kan niet binden op de glutamaatreceptoren, daarom prikkelt het de zenuwcellen niet. Glutamine kan wel opgenomen worden door de zenuwcellen en weer omgezet worden in glutamaat (glutaminezuur).

 

Glutamine is vooral aanwezig in de spieren, de lever, de longen, de hersenen en het maagdarmkanaal. De spieren bevatten de meeste glutamine, meer dan de helft van het totale lichaamsgehalte.

 

In het centrale zenuwstelsel is een grote mate van samenwerking en interactie tussen glutamine, glutamaat en GABA (zelf aangemaakt uit glutamaat). De stimulerende werking van glutamaat wordt gecompenseerd door de kalmerende werking van GABA.

 

Glutamaat (Glu) ---> L-Glutamine (Gln) ---> Glutamaat (Glu)  ---> vit B6, Mn, Taurine ---> GABA

 

L-Glutamine, brandstof van de hersenen : dient als regulator in de wisselwerking tussen glutamaat en GABA. Een balans tussen deze drie aminozuren moet voor een evenwichtige hersenstofwisseling zorgen. Een disbalans in de verhouding glutamaat/GABA veroorzaakt fundamentele storingen waaronder o.a. epileptische aanvallen.

 

Tijdens stresssituaties door verwonding, na chirurgie, sepsis of ontsteking is er een toename in de glutamineconsumptie door het maag-darmkanaal, immuniteitscellen, ontstekingsweefsel en de nieren.

 

 

 

L-Glutamine is dus onmisbaar voor de recuperatie. Onder bepaalde omstandigheden kan het als essentieel beschouwd worden.

Overzicht inhoud :

 

Natuurlijke bronnen

 

Rol van glutamine (Gln)

 

Rol van glutaminezuur (Glu of glutamaat)

 

Eventuele gevolgen van glutamaat-uitputting

 

Pathologische toestanden door glutamaat-uitputting

 

Andere indicaties voor glutamaat suppletie

 

Opletten

 

Praktisch

 

Inhoud :

Natuurlijke bronnen :             Top

 

Voeding :

 

Endogeen :

 

Glutamine komt als zodanig nauwelijks in voeding voor, maar wel in de vorm van glutaminezuur. Tarwegluten bestaat voor 43 % uit glutaminezuur, caseïne voor 23 % en gelatine voor 12 %. Een deel van het glutaminezuur uit de voeding wordt omgezet in glutamine. Het lichaam kan glutaminezuur omzetten in de aminozuren glutamine en gamma-aminoboterzuur (GABA).

 

Rol van glutamine (Gln) :             Top

 

Glutamine kan de bloedhersen-barrière vrij passeren (glutamaat niet) :

 

 

 

Glutamine (Gln) ---> glutaminase  ---> glutaminezuur (Glu, glutamaat) + NH4+     

 

maar ook een energiebron via de glutaminolyse:

 

      • via citroenzuurcyclus :  Glutamaat (bloed) ---> alfa-ketoglutaraat

        • via gluconeogenese : alfa-ketoglutaraat ---> oxaalacetaat ---> glucose (dunne darm ---> lever)

 

(zie Zuur-base evenwicht : "De Gln/Glu/alfa KG balans in de spieren en de nieren")

 

 

      • Zo speelt L- glutamine een rol bij de functie van de weefsels die zich vlug hernieuwen, zoals de cellen van het maag-darmslijmvlies waarvan er dagelijks 100 miljard afsterven.

 

      • L-Glutamine zou ook de productie van darmmucus, het onderhoud van de darmwandfunctie, de omstandigheden van de darmtransit, de proliferatie van de intestinale flora, de cellulaire differentiatie en de weerstand tegen infecties verbeteren. Bij de behandeling van doorlaatbare darm (Leaky gut) zijn supplementen met L-glutamine aan bevolen.

       

      • Om bij chronische acidose verzuring van de weefsels tegen te gaan, put het organisme niet alleen calcium uit het bot, maar doet ook beroep op glutamine, een van de 20 aminozuren waaruit eiwitten zijn opgebouwd. Glutamine treedt hier op als "buffer" tegen de verzuring door zich te binden aan waterstofionen waarna verder ammoniumionen ontstaan die via de urine kunnen verwijderd worden.

       

 

 

      • ammoniak activeert het glutamine synthetase in de astrocyten, een specifiek type hersencel, waarbij glutaminezuur (Glu, glutamaat) wordt omgezet in glutamine (Gln) met opname van NH4+.

 

Glutaminezuur (Glu, glutamaat) + NH4+   ---> glutamine synthetase  --->  Glutamine (Gln)

 

 

 

 

  1.  

    1. Bij kanker zou een ketogeen dieet, samen met een voldoende aanvoer van hoogwaardige eiwitten (1g/kg lichaamsgewicht, = 50 tot 70g eiwitten per dag, om de nieren niet teveel te belasten) met vooral weinig of geen vertakte aminozuren (om de mTOR-pathway niet te stimuleren) en zeer arm aan glutamine (kankercellen kunnen glutamine gebruiken als mogelijke bron van glucose via de gluconeogenese), helpen kankercellen "uithongeren" en de ontregeling van het metabolisme door de mTOR-pathway tegengaan .

 

 

Voor de gluconeogenese wordt voor 25% beroep gedaan op de proteolyse van eiwitten uit de spieren : alanine maakt daarvan 20% uit en glutamine 50%.

 

 

L-Glutamine ---> Oxaglutamaat ---> Proline

 

Proline + vit C ---> Hydroxyproline (basisstof van steunweefsel)

 

 

Bij de zware belasting die sport met zich meebrengt vereist een constant herstel van het steunweefsel : een tekort aan L-glutamine of aan vitamine C treedt dan ook veelvuldig op bij sporters, met niet-contactblessures zoals verzwikkingen als gevolg.

 

Rol van glutaminezuur (Glu, glutamaat) :              Top

 

Glutamaat gaat niet door de hersenbarrière (Gln is daarom de voornaamste bron van glutamaat (Glu) in de hersenen).

 

 

 

---> vandaar belangrijk bij "Black out" reacties (tijdelijk geheugen verlies).

 

 

 

 

 

Glu stimuleert het herstellingsproces en de opbouw van de spieren. Het is het meest voorkomende en gebruikte aminozuur in het spierweefsel. Bij onvoldoende glutamine stagneert de eiwitsynthese in de spier en vermindert de spiermassa.

 

Glu vergroot tijdelijk de omvang van de spieren door meer water en zouten in de spieren vast te houden. Daarbij speelt de osmotische druk in de cel een sterk anabole rol.

 

---> belang voor collageen- en spieropbouw! (dus ook bij vasten, fysisch trauma, verzwakt immuunsysteem, kanker...).

 

 

 

 

Eventuele gevolgen van glutamaat uitputting :             Top

 

Leidt tot een verminderde synthese van :

 

 

 

 

 

 

 

 

Opgelet : Arginine (o.a. in knoflook en ginseng...) inhibeert de absorptie van glutamaat.

 

Pathologische toestanden gepaard gaande met een eventueel glutamaat tekort :             Top

 

 

      • brandwonden, trauma, zware operatie

      • acute/chronische infectie

      • beenmergtransplantatie

      • andere ernstige ziekten (intensive care)

 

 

      • IBS : irritable bowel syndrome : infectieuze enteritis, necrotiserende enterocolitis/immature darm (zie : "Maag- en darmstoornissen")

      • SBS : short bowel syndrome : schade aan de darmmucosa als gevolg van chemotherapie, bestraling of ernstige ziekte...

 

 

      • defecten aan het immuunsysteem als gevolg van een ernstige ziekte of beenmergtransplantatie, AIDS...

 

 

      • glutamine depletie bij cachexie (gewichtsverlies door spiermassaverlies) als gevolg van kanker

 

 

      • onthoudingsverschijnselen (alcohol, suiker...)

      • dementie

      • geheugenstoornissen

      • concentratiestoornissen (minimal brain dysfunction)

      • hersenschudding

      • schizofrenie

      • ...

 

Andere indicaties voor glutamaat suppletie :             Top

 

 

Opletten :             Top

 

Bij patiënten met :

 

 

Zwangerschap/Borstvoeding :

 

 

Mogelijke interacties met :

 

 

Te verwachten neveneffecten :

 

 

Praktisch :             Top

 

500 à 5000mg/dag

 

Opgelet : glutamaat kan hyperexcitatie door stimulatie van de NMDA-receptoren veroorzaken, die op lange termijn neurotoxisch blijkt te zijn omdat dit het calcium steeds terug in de neuronen voert : een excessieve en ongecontroleerde influx leidt tot een overstockeren van calcium in de cel.

      • dit werkt CVA, epilepsie en neurale destructie in de hand.

 

(overdaad aan aspartaat geeft dezelfde symptomen)

 

Opgelet : het "Chinees restaurant syndroom" : de dader is hier het mononatriumglutamaat (E620), een smaakverbeteraar (zie : "Voedingsadditieven"), alhoewel nu eerder het histamine wordt verdacht (histamine wordt vrijgesteld bij fermentatie van bepaalde voedingsmiddelen).

 

Opgelet :

 

      • arginine (o.a. in knoflook en ginseng) remt de absorptie van glutamine.

      • te mijden bij zwangerschap en lactatie.

      • te mijden bij personen met lever- en/of nierinsufficiëntie.

 

 

             Top

 

 ZOELHO (c) 2006 - 2018, Paul Van Herzele PharmD        Laatste bijwerking : 11/11/2018                     

Disclaimer